Un documento de identidad

De laatste uren van mijn vakantie in Spanje bracht ik door in Barcelona, alwaar het me opviel dat er in een grote stad drie soorten toeristen te onderscheiden zijn. In de eerste plaats heb je degenen die hun tas op hun buik hangen en daardoor de stad doorwaggelen als een soort Teletubbie, waarbij ze die tas dikwijls met beide handen stevig omklemmen en onderwijl spiedend om zich heen kijken. Daarnaast heb je het andere extreme uiterste: degenen die hun portemonnee nonchalant uit de achterzak van hun broek hebben steken of hun openstaande tas achteloos over hun schouder laten bungelen. Precies daartussenin zit de perfecte toerist: alert maar niet achterdochtig, waakzaam maar niet wantrouwig, ontspannen maar niet onoplettend, genietend maar niet gedachteloos.
   Het spreekt voor zich dat ik zo’n perfecte toerist ben en het was dan ook niet minder dan wreed dat we de dag eindigden bij het politiebureau omdat ik beroofd was van mijn portemonnee. Twaalf uur voordat we uit Spanje zouden vertrekken. De vraag of ik de volgende dag wel terug naar huis zou kunnen vliegen zonder identiteitsbewijs, bewaarde de Spaanse bij wie ik aangifte moest doen tot het laatst; eerst was het voor haar zaak om uit te zoeken of ik wel was wie ik beweerde te zijn. Had ik misschien een rijbewijs?
   De dag erop stond ik enigszins zenuwachtig bij de incheckbalie op Aeropuerto de Barcelona, met een Spaans proces-verbaal van drie A4’tjes. De papieren stevig vastgeklemd, spiedend om me heen kijkend. Pas nu valt me voor het eerst op dat er op luchthavens overal borden hangen met informatie over wat je moet doen wanneer je instap geweigerd wordt. Wanneer de balie opengaat en ik als allereerste aan de beurt ben, overhandig ik het politiedocument en steek mijn voorbereide verhaal af. Het meisje achter de balie glimlacht. Heb ik misschien een rijbewijs dat ik kan laten zien?
   Terug in Nederland bezoek ik voor het eerst in mijn leven het Bossche politiebureau. Om een nieuwe identiteitskaart aan te vragen moet ik een proces-verbaal kunnen tonen, maar aangezien ze bij de afdeling burgerzaken geen Spaans kunnen lezen moet ik in Nederland nogmaals op papier laten stellen dat ook ik zo’n sukkel ben die zich van zijn pasjes en geld heeft laten beroven. Nog vóór de vrouw achter de balie – het spijt me van de eentonigheid maar ook hier heb ik weer te maken met een vrouw achter een balie – haar vraag naar mijn rijbewijs kan afmaken, heb ik het bezit daarvan al ontkend. Op het gemeentehuis tref ik een paar dagen later de vierde balievrouw aan die mij vraagt of ik een rijbewijs heb om me mee te legitimeren.
   Na een weekje bureaucratische rompslomp weet ik precies wat me te doen staat. Er zijn veel reacties mogelijk nadat je portemonnee gejat is. Sommige mensen gaan voortaan niet meer een grote stad in zonder hangsloten op hun tas. Anderen gaan standpunten verkondigen als dat bij iedere zakkenroller de handen afgehakt moeten worden. Weer anderen doet het helemaal niets en zodra alle nieuwe pasjes binnen zijn is alles weer gewoon zoals het was. En ik? Ik heb deze week mijn eerste rijles.